مشاور ایزو 9001

مشاور ایزو 9001 به فرد یا مجموعه‌ای متخصص اطلاق می‌شود که با تسلط بر الزامات استاندارد سیستم مدیریت کیفیت ISO 9001 و برخورداری از دانش مدیریتی، تجربه اجرایی و درک فرآیندی سازمان‌ها، آن‌ها را در پیاده‌سازی ایزو 9001، استقرار سیستم مدیریت کیفیت و اخذ گواهینامه ISO 9001 همراهی می‌نماید.
در ویرایش‌های جدید استاندارد، نقش مشاور ایزو صرفاً تهیه مستندات نبوده و تمرکز اصلی بر کاربردی‌سازی الزامات، بهبود عملکرد واقعی سازمان و افزایش رضایت مشتری است.

ایزو 9001 چیست؟


نحوه پیاده سازی و استقرار ایزو 9001


آخرین تغییرات ایزو 9001 ​

ایزو 9001 چیست؟

ایزو 9001 یک استاندارد بین‌المللی در حوزه سیستم مدیریت کیفیت (QMS) است که با تکیه بر رویکرد فرآیندی، تفکر مبتنی بر ریسک و چرخه بهبود مستمر (PDCA) به سازمان‌ها کمک می‌کند تا فرآیندهای خود را کنترل، پایش و بهبود دهند.
هدف اصلی ISO 9001 افزایش رضایت مشتری، کیفیت محصولات و خدمات، کاهش دوباره‌کاری‌ها و افزایش پایداری کسب‌وکار در بازار رقابتی است.

تفاوت رویکرد مشاور ایزو 9001 در ویرایش 2026 نسبت به 2015

در ویرایش‌های جدیدتر ایزو 9001 (از جمله تغییرات پیش‌بینی‌شده و رویکردهای مطرح‌شده برای 2026)، نقش مشاور ایزو 9001 دچار تحول اساسی شده است:

• در ویرایش 2015 تمرکز مشاور عمدتاً بر انطباق با بندهای استاندارد و تهیه مستندات بود

• در رویکرد 2026 تمرکز اصلی بر اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت، نتایج قابل اندازه‌گیری و عملکرد واقعی سازمان قرار دارد

• مشاور ایزو 9001 در سال 2026 باید بتواند استاندارد را با اهداف استراتژیک، ریسک‌های کسب‌وکار و انتظارات ذی‌نفعان هم‌راستا نماید

• نقش مشاور از «مجری مستندسازی» به تحلیلگر فرآیند، بهبوددهنده عملکرد و راهبر سیستم مدیریتی تغییر یافته است.

تغییرات کلیدی استاندارد ایزو 9001 در ویرایش‌های 2015 و 2026

اگرچه ساختار کلی استاندارد ISO 9001 در ویرایش‌های مختلف حفظ شده است، اما در رویکردهای جدید و به‌ویژه در مسیر به‌روزرسانی‌های مرتبط با سال 2026، تمرکز الزامات و انتظارات از سیستم مدیریت کیفیت دستخوش تغییرات مهمی شده است. مهم‌ترین تغییرات کلیدی عبارت‌اند از:

• تأکید عمیق‌تر بر شناسایی و مدیریت ریسک‌ها و فرصت‌ها در سطح استراتژیک سازمان و هم‌راستاسازی آن با اهداف کلان کسب‌وکار

• تمرکز بر عملکرد واقعی فرآیندها و نتایج قابل اندازه‌گیری، به‌جای صرفاً وجود مستندات و روش‌های مدون

• توجه جدی‌تر به دانش سازمانی، شایستگی منابع انسانی و تحلیل داده‌ها به‌عنوان عوامل مؤثر بر اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت

• یکپارچگی بیشتر سیستم مدیریت کیفیت با مدیریت کسب‌وکار، فناوری اطلاعات و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده در سازمان‌ها

• ارزیابی اثربخشی واقعی اقدامات اصلاحی و بهبود مستمر بر اساس شواهد عملکردی و نتایج پایش و اندازه‌گیری

صلاحیت‌های مشاور ایزو 9001 در ویرایش 2026 نسبت به مشاور 2015

مشاور ایزو 9001 در رویکرد جدید باید فراتر از دانش تئوریک استاندارد عمل کند. مهم‌ترین صلاحیت‌های مورد انتظار عبارتند از:

• تسلط کامل بر الزامات ISO 9001:2015 و رویکردهای به‌روز شده 2026

• توانایی تحلیل فرآیندها و شناسایی ریسک‌ها و شاخص‌های عملکرد (KPI)

• تجربه عملی در استقرار سیستم مدیریت کیفیت اثربخش، نه صرفاً قابل صدور گواهینامه

• آشنایی با بهبود فرآیند، تفکر سیستمی و مدیریت عملکرد

• توانایی آموزش، راهبری و توانمندسازی تیم سازمان

در مقابل، مشاوران ایزو 9001 با رویکرد قدیمی معمولاً تمرکز محدودتری بر مستندسازی و ممیزی صوری دارند.

نحوه پیاده‌سازی و استقرار ایزو 9001 با رویکرد جدید

پیاده‌سازی موفق ISO 9001 نیازمند یک مسیر اصولی و متناسب با شرایط واقعی سازمان است که شامل مراحل زیر می‌باشد:

• شناخت دقیق فرآیندها و ساختار سازمان

• تحلیل ریسک‌ها و فرصت‌ها

• طراحی سیستم مدیریت کیفیت متناسب با اهداف کسب‌وکار

• آموزش کارکنان و ایجاد فرهنگ کیفیت

• پایش، ارزیابی عملکرد و بهبود مستمر

• آمادگی برای ممیزی و اخذ گواهینامه ایزو 9001

در این مسیر، نقش مشاور ایزو 9001 متخصص و به‌روز تعیین‌کننده موفقیت نهایی سیستم خواهد بود.

بندهای الزامات ایزو ۹۰۰۱

۴-بافت سازمان

4-1 شناخت سازمان و محیط آن

در بند درک سازمان و محیط آن در ISO 9001، سازمان باید عوامل محیطی داخلی و خارجی مرتبط با اهداف و جهت‌گیری استراتژیک خود را شناسایی و تعیین نماید. این عوامل می‌توانند توانایی سازمان را در دستیابی به نتایج مورد انتظار سیستم مدیریت کیفیت تحت تأثیر قرار دهند. سازمان موظف است این اطلاعات را در دوره‌های مشخص پایش و بازنگری نماید تا اطمینان حاصل شود که تصمیمات مدیریتی بر اساس شرایط واقعی محیط کسب‌وکار اتخاذ می‌شوند.

عوامل محیطی داخلی می‌توانند شامل ارزش‌ها، دانش سازمانی، فرهنگ، ساختار و عملکرد سازمان باشند و عوامل محیطی خارجی نیز مواردی مانند محیط قانونی و مقرراتی، شرایط رقابتی، فناوری، فضای تجاری و عوامل فرهنگی را در بر می‌گیرند. در فرآیند مشاوره ISO 9001، این بند به‌عنوان یکی از ورودی‌های کلیدی برای برنامه‌ریزی سیستم مدیریت کیفیت و تصمیم‌گیری‌های مدیریتی شناخته می‌شود.

روش اجرای این بند معمولاً با رویکرد برنامه‌ریزی استراتژیک انجام می‌شود. هرچند تدوین استراتژی به‌صورت رسمی الزام استاندارد نیست، اما سازمان باید با شناسایی عوامل داخلی (نقاط قوت و نقاط ضعف) و عوامل خارجی (فرصت‌ها و تهدیدها)، تصویری واقع‌بینانه از وضعیت خود به دست آورد. حاصل این تحلیل، شناسایی برنامه‌های استراتژیک اصلی و فرعی است که سازمان را در مسیر دستیابی به اهداف و مقاصد خود هدایت می‌کند.

به همین منظور، استفاده از فرم شناسایی عوامل محیطی و ماتریس SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) توصیه می‌شود. همچنین در صورتی که سازمان قصد داشته باشد تأثیر عوامل محیطی را در سطح فرآیندهای سازمان بررسی کند، می‌تواند با رویکرد ریسک–فرصت این عوامل را تحلیل نماید. در این حالت، تأثیر عوامل داخلی و خارجی بر عدم تحقق اهداف هر فرآیند بررسی شده و اقدامات لازم در بند ۶.۱ (اقدامات رسیدگی به ریسک‌ها و فرصت‌ها) شامل حذف، کاهش، انتقال یا پذیرش ریسک‌ها و همچنین بهره‌برداری، مشارکت و ارتقاء فرصت‌ها تعریف و اجرا می‌شود.

راهنمایی کاربردی:
برای اجرای اثربخش بند ۴.۱، پیشنهاد می‌شود تحلیل محیط سازمان حداقل سالی یک‌بار به‌روزرسانی شده و خروجی آن به‌عنوان ورودی بندهای طرح‌ریزی (بند ۶) و بهبود (بند ۱۰) مورد استفاده قرار گیرد. این رویکرد، هم انطباق با الزامات ISO 9001 را تضمین می‌کند و هم اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت را افزایش می‌دهد.

4-2 درک نیاز ها و انتظارات ذینفعان سازمان

در بند ذی‌نفعان در ISO 9001، سازمان باید طرف‌های ذی‌نفع مرتبط با سیستم مدیریت کیفیت خود را شناسایی کرده و نیازها و الزامات آن‌ها را تعیین نماید. این ذی‌نفعان می‌توانند شامل مشتریان، کارکنان، تأمین‌کنندگان، نهادهای قانونی و سایر طرف‌های مؤثر بر فعالیت سازمان باشند. شناسایی صحیح ذی‌نفعان و درک الزامات آن‌ها نقش مهمی در حفظ توانایی سازمان برای ارائه پیوسته محصولات و خدمات منطبق با نیازهای مشتری، الزامات قانونی و مقرراتی دارد.

در فرآیند مشاوره ISO 9001، بند ۴.۲ به‌عنوان یکی از پایه‌های تصمیم‌گیری مدیریتی شناخته می‌شود؛ زیرا تغییر در نیازها و انتظارات ذی‌نفعان می‌تواند مستقیماً بر عملکرد سیستم مدیریت کیفیت تأثیر بگذارد. سازمان موظف است اطلاعات مربوط به ذی‌نفعان و الزامات آن‌ها را در دوره‌های مشخص پایش و بازنگری نماید تا از به‌روز بودن ورودی‌های سیستم مدیریت کیفیت ISO 9001 اطمینان حاصل شود.

راهنمایی کاربردی:
برای اجرای مؤثر بند ۴.۲، توصیه می‌شود یک فهرست یا جدول ذی‌نفعان تهیه شود که در آن مواردی مانند نام ذی‌نفع، نیازها و انتظارات، الزامات قانونی مرتبط، روش برآورده‌سازی نیاز یا انتظار، دوره پایش و مسئول بازنگری به‌صورت شفاف مشخص شده باشد. این مستند ساده، هم اجرای الزامات ISO 9001 را تسهیل می‌کند و هم در ممیزی گواهینامه ایزو به‌عنوان یک شواهد کلیدی قابل ارائه است.

۵-رهبری

بند رهبری در ISO 9001 تأکید دارد که موفقیت سیستم مدیریت کیفیت بدون تعهد و مشارکت مستقیم مدیریت ارشد امکان‌پذیر نیست. در این بند، نقش مدیریت ارشد در استقرار، اجرا و بهبود سیستم مدیریت کیفیت ISO 9001 به‌صورت شفاف مشخص شده است. رهبری اثربخش به این معناست که خط‌مشی کیفیت، اهداف کیفیت و الزامات مشتری به‌درستی تعریف شده و در تمام سطوح سازمان جاری شود. مدیریت باید اطمینان حاصل کند که تفکر مبتنی بر ریسک، تمرکز بر مشتری و بهبود مستمر، به بخشی از فرهنگ سازمان تبدیل شده است.

در فرآیند مشاوره ISO 9001، بند رهبری یکی از نقاط کلیدی ممیزی است؛ زیرا ممیزان به‌دنبال شواهد واقعی از تعهد مدیریت هستند، نه صرفاً اسناد. این شواهد می‌تواند شامل حضور مدیریت در جلسات بازنگری، تصویب اهداف کیفیت، تخصیص منابع و حمایت از اجرای فرآیندها باشد. بدون رهبری فعال، سیستم مدیریت کیفیت به یک مجموعه مستندات غیرکاربردی تبدیل می‌شود و اثربخشی لازم را نخواهد داشت.

راهنمایی کاربردی:
برای اجرای مؤثر بند ۵، توصیه می‌شود مدیریت ارشد حداقل سالی یک‌بار در جلسات بازنگری مدیریت مشارکت فعال داشته باشد و تصمیمات مرتبط با کیفیت (مانند بهبود فرآیندها یا رسیدگی به نارضایتی مشتریان) به‌صورت مکتوب ثبت شود. این اقدام ساده، هم در پیاده‌سازی ISO 9001 مؤثر است و هم در ممیزی صدور گواهینامه به‌عنوان یک نقطه قوت محسوب می‌شود.

۶-طرحریزی سیستم مدیریت کیفیت

بند طرح‌ریزی سیستم مدیریت کیفیت در ISO 9001 بر این موضوع تمرکز دارد که سازمان باید قبل از اجرا، برای سیستم مدیریت کیفیت خود برنامه‌ریزی دقیق و هدفمند انجام دهد. در این بند، شناسایی ریسک‌ها و فرصت‌ها، تعیین اهداف کیفیت و برنامه‌ریزی برای دستیابی به آن‌ها از الزامات اصلی محسوب می‌شود. طرح‌ریزی مناسب باعث می‌شود سیستم مدیریت کیفیت ISO 9001 صرفاً واکنشی نباشد، بلکه به‌صورت پیشگیرانه و مبتنی بر تفکر سیستمی عمل کند.

در فرآیند مشاوره ISO 9001، بند ۶ نقش پل ارتباطی بین تحلیل شرایط سازمان (بند ۴) و اجرای عملی سیستم مدیریت کیفیت را ایفا می‌کند. سازمان باید نشان دهد که برای تغییرات، بهبودها و مخاطرات احتمالی برنامه دارد و این برنامه‌ریزی با اهداف کیفیت هم‌راستا است. عدم طرح‌ریزی صحیح معمولاً منجر به اهداف غیرواقعی، اقدامات اصلاحی تکراری و عدم اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت می‌شود.

راهنمایی کاربردی:
برای اجرای عملی بند ۶، پیشنهاد می‌شود ابتدا ریسک‌ها و فرصت‌های هر فرآیند اصلی شناسایی و در یک فرم ساده ثبت شوند، سپس برای هر مورد اقدام مشخص، مسئول و زمان‌بندی تعیین گردد. این روش، هم الزامات طرح‌ریزی ISO 9001 را پوشش می‌دهد و هم در ممیزی گواهینامه ایزو به‌عنوان یک شواهد قوی قابل ارائه است.

۷-پشتیبانی

بند پشتیبانی در ISO 9001 به فراهم‌سازی منابع و زیرساخت‌های لازم برای اجرای اثربخش سیستم مدیریت کیفیت می‌پردازد. این بند شامل موضوعاتی مانند منابع انسانی شایسته، زیرساخت‌ها، محیط کار، پایش و اندازه‌گیری، شایستگی، آگاهی، ارتباطات و اطلاعات مستند است. بدون پشتیبانی مناسب، حتی بهترین طرح‌ریزی‌ها و تصمیمات مدیریتی نیز در عمل به نتایج مورد انتظار در سیستم مدیریت کیفیت ISO 9001 منجر نخواهند شد.

در فرآیند مشاوره ISO 9001، بند پشتیبانی یکی از گسترده‌ترین و پرچالش‌ترین بندهاست؛ زیرا مستقیماً با عملکرد روزمره سازمان در ارتباط است. سازمان باید بتواند نشان دهد که کارکنان از نقش خود در سیستم مدیریت کیفیت آگاه هستند، تجهیزات و منابع به‌درستی نگهداری می‌شوند و اطلاعات مستند کنترل‌شده و به‌روز در دسترس است. ضعف در این بند معمولاً باعث عدم انطباق‌های تکرارشونده در ممیزی‌های ایزو می‌شود.

راهنمایی کاربردی:
برای اجرای مؤثر بند ۷، توصیه می‌شود ماتریس شایستگی کارکنان، برنامه آموزش سالانه و فهرست کنترل‌شده اطلاعات مستند تهیه و به‌صورت منظم بازنگری شود. این اقدامات ساده، هم الزامات پشتیبانی در ISO 9001 را پوشش می‌دهد و هم اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت را به‌طور ملموس افزایش می‌دهد.

۸-عملیات

بند عملیات در ISO 9001 به قلب اجرای سیستم مدیریت کیفیت مربوط می‌شود؛ جایی که برنامه‌ها، خط‌مشی‌ها و اهداف کیفیت در عمل پیاده‌سازی می‌شوند. این بند الزامات مرتبط با برنامه‌ریزی و کنترل عملیات، تعیین الزامات مشتری، طراحی و توسعه، کنترل تأمین‌کنندگان، تولید و ارائه خدمات، شناسایی و ردیابی و کنترل خروجی‌های نامنطبق را پوشش می‌دهد. هدف اصلی بند عملیات، اطمینان از این است که محصولات و خدمات ارائه‌شده به‌صورت مستمر با الزامات تعیین‌شده مطابقت دارند.

در فرآیند مشاوره ISO 9001، بند عملیات بیشترین تمرکز ممیزان را به خود اختصاص می‌دهد؛ زیرا شواهد اجرایی این بند مستقیماً از دل فرآیندهای واقعی سازمان استخراج می‌شود. سازمان باید نشان دهد که فرآیندهای عملیاتی تعریف‌شده، کنترل می‌شوند، تغییرات به‌صورت مدیریت‌شده انجام می‌گیرد و خروجی‌های نامنطبق به‌درستی شناسایی و اصلاح می‌شوند. ضعف در اجرای بند ۸ معمولاً منجر به نارضایتی مشتری، دوباره‌کاری و افزایش هزینه‌های کیفیت می‌شود.

راهنمایی کاربردی:
برای اجرای اثربخش بند ۸، توصیه می‌شود برای هر فرآیند عملیاتی یک روش اجرایی ساده اما شفاف تدوین شود و نقاط کنترل کلیدی (KPI یا کنترل‌های کیفی) مشخص گردد. این کار هم اجرای عملیات مطابق ISO 9001 را تضمین می‌کند و هم در ممیزی صدور یا تمدید گواهینامه ایزو به‌عنوان شواهد قوی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۹-ارزیابی عملکرد

بند ارزیابی عملکرد در ISO 9001 به سازمان کمک می‌کند تا اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت خود را به‌صورت مستمر پایش و تحلیل کند. در این بند، الزامات مربوط به پایش و اندازه‌گیری فرآیندها، رضایت مشتری، تحلیل داده‌ها، ممیزی داخلی و بازنگری مدیریت مطرح شده است. هدف اصلی این بند، اطمینان از این است که سیستم مدیریت کیفیت ISO 9001 نه‌تنها اجرا می‌شود، بلکه نتایج قابل اندازه‌گیری و قابل بهبود نیز ایجاد می‌کند.

در فرآیند مشاوره ISO 9001، بند ارزیابی عملکرد یکی از مهم‌ترین ابزارها برای اثبات اثربخشی سیستم به ممیزان است. سازمان باید بتواند نشان دهد که شاخص‌های عملکردی را به‌درستی تعریف کرده، نتایج را تحلیل می‌کند و بر اساس این تحلیل‌ها تصمیم‌گیری مدیریتی انجام می‌دهد. نبود ارزیابی عملکرد مؤثر معمولاً باعث می‌شود مشکلات کیفیت دیر شناسایی شوند و فرصت‌های بهبود از دست بروند.

راهنمایی کاربردی:
برای اجرای عملی بند ۹، توصیه می‌شود شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI) برای هر فرآیند تعیین شود و نتایج آن به‌صورت دوره‌ای در جلسات بازنگری مدیریت بررسی گردد. همچنین اجرای منظم ممیزی داخلی و سنجش رضایت مشتری، شواهد قوی و قابل قبولی برای انطباق با الزامات ISO 9001 در ممیزی‌های گواهینامه فراهم می‌کند.

۱۰-بهبود

بند بهبود در ISO 9001 بر شناسایی فرصت‌های بهبود و افزایش اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت تمرکز دارد. این بند شامل الزامات مربوط به عدم انطباق و اقدام اصلاحی، بهبود مستمر و رسیدگی به نتایج تحلیل داده‌ها است. هدف اصلی بند ۱۰ این است که سازمان بتواند از مشکلات، خطاها و بازخوردها به‌عنوان ورودی‌های ارزشمند برای تقویت سیستم مدیریت کیفیت ISO 9001 استفاده کند، نه صرفاً برای رفع مقطعی مسائل.

در فرآیند مشاوره ISO 9001، بند بهبود نشان‌دهنده بلوغ سیستم مدیریت کیفیت سازمان است. ممیزان انتظار دارند سازمان بتواند عدم انطباق‌ها را ریشه‌یابی کرده، اقدامات اصلاحی مؤثر تعریف کند و از تکرار آن‌ها جلوگیری نماید. بهبود مستمر زمانی محقق می‌شود که نتایج ممیزی داخلی، شکایات مشتری، تحلیل شاخص‌های عملکرد و بازنگری مدیریت به تصمیمات عملی و قابل پیگیری منجر شود.

راهنمایی کاربردی:
برای اجرای اثربخش بند ۱۰، توصیه می‌شود فرآیند مشخصی برای ثبت عدم انطباق‌ها، تحلیل علل ریشه‌ای (مانند 5 Why یا Fishbone) و پیگیری اثربخشی اقدامات اصلاحی تعریف شود. این رویکرد، هم الزامات بهبود در ISO 9001 را پوشش می‌دهد و هم در ممیزی صدور یا تمدید گواهینامه ایزو به‌عنوان یکی از نقاط قوت سیستم مدیریت کیفیت مطرح می‌شود.

نحوه پیاده سازی و استقرار ایزو 9001

نحوه پیاده سازی و استقرار ایزو 9001 بسته به نوع و آمادگی سازمان، مدت زمان برنامه ریزی استقرار و تجربه مشاور می تواند کمی متفاوت باشد ولی به صورت کل پیاده سازی استاندارد بین المللی ایزو 9001 دارای پنج مرحله(فاز) اصلی به شرح ذیل است که توسط مشاور ایزو برنامه ریزی و با همکاری مدیران و کارشناسان سازمان مشتریان به اجرا در خواهد آمد.

فاز شناخت در پیاده سازی ایزو 9001


فاز طرحریزی استاندارد ایزو 9001


فاز مستند سازی ایزو 9001


فاز آموزش ایزو 9001


فاز اجرای سیستم مدیریت کیفیت


فاز ممیزی صدور گواهینامه ایزو 9001

فاز شناخت در پیاده سازی ایزو 9001

فاز شناخت در پیاده سازی ایزو 9001 شامل مطالعه فرآیند ها، فعالیت ها، محصولات/خدمات، زیر ساخت، ساختار سازمانی، فرهنگ سازمانی، مشتری مداری و ….که در پایان منجر به گزارش فاز شناخت و تشکیل کمیته راهبری ایزو 9001 خواهد شد.

فاز طرحریزی استاندارد ایزو 9001

پس از انجام مطالعات اولیه و شناخت سازمان، مشاور ایزو 9001 مطالق الزامات استاندارد ایزو 9001 و همچنین ماهیت فرآیند ها، فعالیت ها، سطح تحصیلات و پیچیدگی فرآیند ها اقدام به طرحریزی سیستم مدیریت کیفیت در قالب یک مدل مدون همانند نقشه فرآیند ها(Proces Map) می نماید که شامل تعیین ساختار، فرآیند های سازمان، تعاملات داخلی و خارجی فرآیند ها، ورودی های فرآیند، خروجی های فرآیند، منابع مورد نیاز فرآیند، ریسک های فرآیند، مالکان فرآیند، شاخص های عملکرد فرآیند، معیار پذیرش شاخص های عملکرد، مدارک و مستندات مورد نیاز فرآیند ها می باشد که تهیه و تدوین مستندات ایزو 9001 برای اجرای سیستم مدیریت کیفیت بخشی از فعالیت های طرحریزی بوده که در بازه زمانی طرحریزی سیستم توسط مشاور ایزو مشارکت کارشناسان سازمان مدون می گردد.

فاز مستند سازی ایزو 9001

فاز مستند سازی ایزو 9001 بخشی از فرآیند طرحریزی سیستم مدیریت کیفیت است و مشاور ایزو به همراه مدیران و کارشناسان سازمان مشتری و بر اساس الزامات استاندارد و همچنین مدل کلی طرحریزی (Process Map) اقدام به تهیه و تدوین مستندات مورد نیاز فرآیند ها می نمایند که علی رغم عدم الزام برای تدوین روش های اجرایی در ISO 9001 2015، تعداد و نحوه نگارش مستندات (روش ها و دستورالعمل ها) از نظر سادگی و یا پیچیدگی بستگی به نوع و ماهیت کسب و کار، سادگی و یا پیجچیدگی فرآیند ها، نوع ساختار سازمان (هرمی-فلت و یا ….) ، سطح صلاحیت و آگاهی کارکنان سازمان و سایر ذینفعان دارد ولی به صورت عمومی تیپ و نوع مستندات ایزو 9001 بر اساس الزامات جدید  2015 به شرح ادامه این متن ذکر شده است.

در این مرحله می بایست سازمان به روشنی مشخص نماید که چه کسانی نقش تهیه کننده مستندات، تایید کننده مستندات و تصویب کننده مستندات را بر عهده دارند که به صورت عمومی تصویب مستندات بر عهده مدیر محترم عامل سازمان ها است.

مستندات ایزو 9001

• خط مشی کیفیت
  
• 
  نظامنامه کیفیت
  
• 
  شناسنامه فرآیند ها
  
• 
  روش های اجرایی
  
• 
  دستورالعمل ها
  
• 
  فرم ها
  
• 
  چکلیست ها
  
• 
  ماتریس ها
  
• اهداف و برنامه ها

فاز آموزش ایزو 9001

فاز آموزش ایزو 9001 (سیستم مدیریت کیفیت) بسته به برنامه پیاده سازی توسط مشاور در طول استقرار سیستم ارائه می گردد که شامل دو دسته دوره های آموزشی تئوریک و کارگاهی(حین کار) به شرح ذیل می باشد که معمولاً بعضی دوره های تئوریک همانند تشریح الزامات استاندارد ایزو 9001 پیش از طرحریزی و با هدف آشنایی مدیران و کارشناسان با الزامات و ارتباط آن با کسب و کار(ماموریت سازمان، خط مشی مدیریت، اهداف و برنامه ها و…) و فرآیند های سازمان برگزار می گردد و بعضی دوره های غیر تئوریک همانند نحوه اجرای یک فرآیند یا دستورالعمل در طول فرآیند استقرار به کاربران مربوطه و به صورت فردی یا گروهی توسط مشاور و یا افراد خبره در خصوص فرآیند ارائه می گردد.

آموزش تشریح الزامات ایزو 9001

مشاور-ایزو 9001 در اولین مراحل پیاده سازی استاندارد در داخل سازمان اقدام به آموزش تشریح الزامات استاندازد ایزو 9001 به کارکنان و کارشناسان مربوطه می نماید.

آموزش ممیزی داخلی

در طول اجرای سیستم مدیریت کیفیت ISO 9001:2015 مشاور-ایزو 9001 دوره آشنایی با ممیزی داخلی ایزو 9001 را به تیم ممیزی منتخب سازمان ارائه می نماید که این تیم وظیفه انجام ممیزی داخلی را با حضور مشاور و پیش از برگزاری ممیزی صدور گواهینامه را بر عهده دارد.

فاز اجرای سیستم مدیریت کیفیت

فاز اجرای سیستم مدیریت کیفیت، پس از تصویب مستندات تدوین شده ISO 9001 و برگزاری دوره های آموزش در نحوه اجرای سیستم، مستندات سیستم مدیریت کیفیت در سازمان توزیع و با حضور مشاور ایزو 9001، کارکنان فرآیندهای سازمان (واحدهای سازمان) مستندات تدوین و تصویب شده را در فرآیند ها و عملیات ها اجرا و اقدام به تهیه سوابق شامل ثبت فرم های اهداف، برنامه ها و گزارشات، سوابق خرید و انبارش کالا، شناسایی و ارزیابی عوامل محیطی و ریسک ها و فرصت های مربوطه، کنترل کیفیت، عدم انطباق ها، اقدامات اصلاحی،  می نمایند که در طول پروژه با حضور مشاور پایش، تحلیل، ممیزی داخلی و جلسه بازنگری مدیریت به شرح ادامه این متن صورت می گیرد.

فاز ممیزی صدور گواهینامه ایزو 9001

 در مرحله ممیزی صدور گواهینامه ایزو 9001، سازمان متقاضی گواهینامه توسط شرکت صادر کننده گواهینامه بین المللی ایزو CB (Certification Body) که مورد تایید مراحع ذیصلاح بین المللی AB (Accreditation Body) است مورد ممیزی قرار می گیرد که نتیجه ممیزی به سه حالت زیر خواهد بود.

نتایج ممیزی صدور

1. توصیه سازمان به دریافت گواهینامه(بدون مغایرت)
2. توصیه سازمان به دریافت گواهینامه(به چند مغایرت جزئی-Minor)
3. عدم توصیه سازمان به دریافت گواهینامه(وجود یک یا چند مغایرت عمده-Major)

برنامه رفع مغایرت های ممیزی ایزو 9001

مغایرت جزئی(Minor )

برنامه رفع عدم انطباق جزئی-Minor ممیزی: در حالت دوم برنامه رفع مغایرت ها توسط سازمان و مشاور به شرکت CB ارسال و نتایج اثر بخشی اقدامات رفع مغایرت در صورت امکان ظرف 60 روز کاری به شرکت CB ارسال می گردد و در غیر اینصورت در سال بعد و هنگام ممیزی مراقبتی مشاهده و بررسی می گردد.

مغایرت عمده(Major)

برنامه رفع عدم انطباق عمده-Major ممیزی: در حالت سوم برنامه رفع مغایرت ها توسط سازمان و مشاور به شرکت CB ارسال و سازمان سه ماه (90 روز از آخرین تاریخ ممیزی) فرصت انجام اقدامات را دارد که در صورت امکان نتایج اثر بخشی اقدامات رفع مغایرت در محل مشتری و توسط ممیز پیگیری (Follow up audit) و یا بر اساس دریافت و بررسی مدارک رفع عدم انطباق توسط سرممیز،  در روز نهایی سازی ممیزی مورد تایید قرار گیرد

آخرین تغییرات ایزو 9001

آخرین تغییرات ایزو 9001 استاندارد بین المللی ایزو 9001 مربوط به ویرایش سال 2015 میلادی است که موجب تغییرات کلی در ساختار و بندهای این استاندارد گردیده است که طی آن بند های زیر اضافه شده که بازنگری و به روز آوری مستندات سیستمی سازمان های دارای گواهینامه ایزو 9001 ویرایش 2008 میلادی ضروری می باشد و می بایست توسط کارشناس تضمین کیفیت و یا به کمک مشاور ایزو 9001 صورت پذیرد. ادامه مطلب

رفتن به اول صفحه